Fotoğraf, Photoshop, Marketing ve Teknoloji üzerine...

Full Frame Nedir? Full Frame vs Crop Sensör

En çok gelen sorulardan bir tanesi de bu. Full frame nedir, neden tercih edilmelidir, şart mıdır, crop sensör nedir, aralarındaki farklar nelerdir, hangisi daha iyidir gibi soruları bu yazımda açıklamaya çalışacağım. Umarım aklınızda bir soru kalmaz.

Güncelleme: Temmuz 2017.

Full Frame Nedir, Ne Demektir?

full-frame-nedir-sensor
Canon 6D Sensörü

Önce şu sensör nedir, onu anlatmaya çalışayım, tanıyanlar bilir, çok tekniğe girmeyi sevmem, bu sebeple daha basit şekilde anlatmaya gayret edeceğim. Kendimizden örnek verelim, gözümüzü düşünün. Fotoğraf makinesinin lensini gözünüzün korneası olarak tasavvur edin. Kornea gözü dış etkenlerden korurken, iris ile beraber ışığın retinaya düşmesini sağlar. İris de bu ışığın ne kadarının retinaya düşeceğini kısılıp açılarak belirler. Bunu kendiniz de görebilirsiniz. Aynanın karşısına geçin ve gözlerinizi tamamen açıp gözbebeğinize bakın. Şimdi gözlerinizi sımsıkı kapatın ve 5 saniye kadar o şekilde kalın, gözlerinizi tekrar açtığınızda gözbebeğinizin küçüldüğünü ve hızlıca büyüyeceğini göreceksiniz. Fazla ışıkla karşılaşan iris, kısılarak daha iyi görüntüyu retinaya aktarmaya çalışır. Retina da ışığa duyarlıdır, fazla ışıkta hassasiyetini azaltır ve karanlıkta da hassasiyetini artırır. Buna da fotoğrafta ISO diyoruz. Karanlık ortamda nasıl görmekte zorlanıyorsanız, ISO da bu şekilde, karanlıkta daha iyi görmek istiyorsanız iyi ISO’ya sahip bir fotoğraf makineniz olmalı. Fotoğraf makinesi de göz mantığında çalışıyor aslında. Lens ışığı süzüyor ve sensöre iletiyor. Sensörde de görüntü oluşuyor. Şunu da belirtmekte fayda var; her ne kadar teknoloji gelişse ve gelişmeye devam etse de hala bir insan gözü değil, belki de hiç bir zaman olamayacak…

Şimdi esas konumuz olan sensöre dönelim. Sensör bir fotoğraf makinesinin kalbi diyebiliriz, çünkü görüntü burada oluşuyor. Megapiksel denilen olaya da bunu katalım. Diyelim ki 10 Megapiksel bir makineniz var, bu demektir ki sensörünüzde 10 milyon piksel var. Bu piksellerin hepsinin de ışığa belli bir duyarlılığı var. Ne kadar büyük piksel varsa ışığa duyarlılığınız, dolayısıyla da daha iyi bir ISO kapasiteniz oluyor. Bu piksellerin verdiği bilgi de makineniz işlemcisine geçiyor ve son görüntü ortaya çıkmış oluyor.

Sensör büyüdükçe de maliyeti artıyor, şu anda piyasadaki ağırlıklı fotoğraf makinesinin full frame olmamasının sebebi de bu, çoğu crop sensör; buna Türkçede kırpılmış sensör diyebiliriz ama bu genel bir terim ve bu yazımda da crop sensör olarak geçecek. Fotoğraf makinesi üreticileri maliyetleri minimumda tutmak için crop sensörlü makineler üretseler de önümüzdeki yıllarda ben artık crop sensör kalmayacağını düşünüyorum, tabi full frame uyumlu olmayan lenslere de bir çözüm bulunacaktır diye tahmin ediyorum.

Crop Sensör Nedir, Hangi Makineler Crop Sensöre Sahip?

Full frame boyutu: 36x24mm (35mm film boyutu)

Crop sensör boyutu: 24x16mm

Gördüğünüz gibi arada 1,5 kat fark var. Dolayısıyla crop sensör kullanan makinelerde lenslerin odak uzaklıkları 1,5 ile çarpılıyor. Bu rakam Canon’da 1.6 bu arada…

Nikon Gövdelerde ayrım şu şekilde yapılıyor:

FX = Full Frame

DX = Crop Sensör

Nikon Full Frame gövdeler, her crop lensler dahil her lensi kullanabilirler.

Canon Gövdelerde ise böyle bir ayrım yok, bunun yerine lenslerde ayrım var:

EF: Full Frame ve Crop Body’lere uygun

EF-S : Crop Body’lerde kullanılabilir.

Canon Full Frame gövdeler, EF-S lensleri kullanamazlar.

full frame vs crop sensor
Burada full frame sensör ile crop sensör farkını görebiliyorsunuz

Aradaki 1,5 kat farkı lenslerde şu şekilde hissediliyor; örnegin Nikon 50mm f/1.8 lensiniz var. Bunu full frame bir gövdede yine 50mm olarak kullanırken, crop sensörde 1.5 ile çarpılarak 75mm olarak kullanılıyor.

ff-crop boyut farkı
FF makine ile Crop Makine sensör boyut farkı

Crop sensörun bazı durumlarda avantajları da var tabi; konuya daha yakın olmak istediğiniz zamanlar örneğin. Kuş fotoğrafçıları sıkça crop makine kullanırlar, örneğin Canon EOS 7D. Bunun sebebi kullanacağınız 300mm lensin crop body’de 480mm gibi davranacaktır. (Canon’da 1.6 ile çarpıyoruz) Bu da 1.6 kat daha fazla yakınlaşmak demektir. Yani 1.6x extender kullanmış gibi oluyorsunuz aslında. Dolayısıyla crop sensör her zaman istenmeyen bir şey de değildir.

Hangi Canon Makineler Crop Sensörlü?

Alttaki modeller şu anda satılan 1.6x crop modellerdir:

Canon 1200D, 1300D

Canon 100D, 200D, 700D, 750D, 760D, 800D

Canon 7D, 70D, 77D, 80D, 7D Mark II

Hangi Nikon Makineler Crop Sensörlü?

Alttaki modeller şu anda satılan 1.5x crop modellerdir:

Nikon D3200, D3300, D3400

Nikon D5100, D5200, D5300, D5500, D5600

Nikon D7100, D7200, D7500, D500

Hangi Sony Makineler Crop Sensörlü?

Alttaki modeller şu anda satılan 1.5x crop modellerdir:

Sony A6000, A6300, A6500

Full Frame Nedir, Hangi Makineler Full Frame Sensöre Sahip?

Crop sensör makineler düşük ışıklı durumlarda çok büyük sıkıntı çıkarıyordu, sensörün boyutu ışığa yeterince duyarlı değildi ve bu düşük ışıklı koşullarla başa çıkabilmenin tek yolu sensörü büyutmekti. Dolayısıyla daha pahalı ama full frame sensörlü DSLR makineler gelmeye başladı. Megapiksel değeri yükselmeden sensörü büyütmek daha fazla ışık bilgisi tutabilmek ve dolayısıyla daha iyi ve grensiz bir görüntü vermek demekti. Aynı zamanda artık lensler de orjinal değerlerinde idi.

Hangi Canon Makineler Full Frame Sensörlü?

Alttaki modeller şu anda satılan full frame modellerdir:

Canon 5D Mark III, 5D Mark IV, 6D

Canon 1D X Mark II

Hangi Nikon Makineler Full Frame Sensörlü?

Alttaki modeller şu anda satılan full frame modellerdir:

Nikon D610, D750, D810

Nikon D4s, D5

Hangi Sony Makineler Full Frame Sensörlü?

Alttaki modeller şu anda satılan full frame modeller:

Sony A7, A7s, A7R, A7 II, A7s II ve A7R II, A99 Mark II, A9

Crop Sensörün Artıları ve Eksileri Nelerdir?

+ Ucuz, üretilmesi daha kolay.

+ Lens keskinliği, crop sensörler lensin orta bölgesini kullandığı için köşelere göre daha keskin bir sonuç alırsınız. Çünkü en iyi lensler bile orta bölgede köşelere göre daha keskindir.

+ Daha az köşe kararması, üstteki sebeple aynı…

+ Daha ucuz lensler, daha az alana ışık düşürebilen lensler daha az üretim maliyeti demek.

+ Daha fazla yaklaşma imkanı, 1.5 ile çarpıldığı için 50mm lensinizi 75mm olarak kullanıyorsunuz, bu da daha yakınlaşmayı sağlıyor.

+ Hafiflik, daha küçük gövdeler, daha hafif oluyor.

Fazla Gren(Noise) : Işığa duyarlılık full frame’e göre daha az olduğu için daha fazla gren oluşuyor.

Dinamik aralık: ISO ile aynı sebepten dolayı, elde edilen siyah-beyaz dengesi değerleri daha az oluyor.

Geniş açı sorunu: Lensler 1.5 ile çarpıldığı için geniş açı lens alsanız dahi full frame kadar geniş olamıyor.

Bokeh, alan derinliği: Alan derinliği sensörle direkt bağlantılıdır, daha büyük sensörde daha sığ alan derinliği elde edersiniz.

full frame nedir
Crop makinede çok daha fazla yakınlaşıyorsunuz

Full Frame Sensörün Artıları ve Eksileri Nelerdir?

+ Daha geniş lens seçenekleri: Nikon makinelerde hem crop hem full frame lensleri kullanma şansınız var.

+ Az gren, düşük ışıkta daha iyi performans: Daha büyük sensör = daha çok ışık bilgisi = daha iyi kalitede fotoğraf

+ Daha geniş dinamik aralık: Daha büyük sensör = daha fazla siyah+beyaz arası bilgi = daha geniş aralıkta gölge ve parlaklık bilgisi

+ Daha geniş açı: Lensler aynı aralığı verdiği için 8mm lens artık 8mm

+ Daha iyi bokeh kalitesi: Daha büyük sensörle daha iyi bokeh kalitesi alırsınız (Daha yumuşak daireler)

Pahalı, daha büyük sensör, daha pahalı üretim maliyeti

Lens keskinliği: Cropta anlattığım sebepten dolayı köşelerde keskinlik azalması yaşanabilir.

Ağır bodyler: Sensör büyük olduğu için gövdeler de büyük olmak zorunda.

ffvscropbokeh
Bokeh kalitesi farkını görebilirsiniz

Sonuç

Kimisi için crop sensörler daha iyiyken kimisi için full frame vazgeçilmezdir. Özellikle portre için full frame ‘in vazgeçilmez olduğunu düşünüyorum çünkü en iyi portreler için en iyi bokeh kalitesini almanız gerekir. Tabii bunların hepsi teoride, sonuçta iyi kompozisyonlu bir fotoğrafta kimse tekniği düşünmez bile. Sadece bokeh kalitesi değil, dinamik aralık da çok önemli bir faktör, özellikle manzara çekenler olabildiğince fazla gölge elde etmek isterler bu da full frame ile mümkün. Ama daha fazla yakınlaşmak istiyorsanız veya hıza gereksinim varsa crop sensör seçmelisiniz. Sonuç olarak bu makalede size detaylı şekilde anlattığımı düşünüyorum, ben bile bu kadar uzun yazacağımı tahmin etmiyordum inanın. Seçim size kalmış…

Yorumlar